ایران و معماری جدید کریدورها کار و درآمد: معماری جدید کریدورهای اوراسیا درحال ایجاد است و ایران در نقطه اتصال این شبکه پیچیده قرار دارد. در تحولات تازه ژئوپولیتیکی اوراسیا ترانزیت دیگر یک مبحث صرفاً فنی یا زیرساختی نیست. آن چه امروز درحال ایجاد است یک بازآرایی جدی در منطق تجارت منطقه ای است؛ جایی که مسیرهای حمل و نقل به ابزارهای نفوذ اقتصادی و حتی اهرم های ژئوپولیتیکی تبدیل گشته اند. از کریدور شمال–جنوب گرفته تا مسیر ترانس خزر و پروژه های اتصال آسیای مرکزی به جنوب آسیا یک حقیقت بیشتر از هر زمان دیگری خودنمایی می کند: جهان درحال حرکت از «مسیرهای ثابت» بسمت «شبکه های کریدوری» است. در این فضا دیگر رقابت تنها بین کشورها نیست؛ بلکه میان مسیرها و زنجیره های اتصال است. هر کریدور تلاش می کند سهم بیشتری از جریان کالا، انرژی و ترانزیت منطقه ای را به خود اختصاص دهد. این موضوع سبب شده نقشه ترانزیتی اوراسیا به جای یک خط مشخص به مجموعه ای از مسیرهای موازی، مکمل و در بعضی موارد رقیب تبدیل شود؛ مسیری که در آن امنیت، هزینه حمل و نقل، ثبات سیاسی و کیفیت زیرساخت ها تعیین کننده تر از جغرافیای صرف هستند. در چنین فضایی ایران در یکی از حساس ترین موقعیت های ژئوپولیتیکی منطقه قرار گرفته است. موقعیتی که از یک سو امکان اتصال به آبهای آزاد در جنوب، دریای خزر در شمال، آسیای مرکزی در شمال شرق و شبه قاره هند در شرق را فراهم می آورد و از دیگر شو، کشور را در معرض رقابت شدید کریدورهای پیرامونی قرار داده است. این جایگاه باآنکه در نظریه ایران را به یک نقطه اتصال مهم ترانزیتی مبدل می کند، اما در عمل نیازمند تکمیل زیرساخت ها و هماهنگی گسترده تر در سطح منطقه ای است.دالان ایران–پاکستان؛ یک مسیر درحال جدی شدن در این چارچوب فعال سازی دالان ترانزیتی ایران و پاکستان یکی از تحولات مهم ماه های اخیر شمرده می شود. این مسیر که از مرزهای شرقی کشور در میرجاوه و ریمدان آغاز و به بنادر مهم پاکستان مانند کراچی و گوادر متصل می شود، می تواند به یکی از شریان های مکمل تجارت منطقه ای تبدیل گردد. پاکستان با جمعیتی بیشتر از ۲۵۰ میلیون نفر و دسترسی به آبهای آزاد اقیانوسی بخصوص از راه بنادر راهبردی خود، ظرفیت قابل توجهی در زنجیره تأمین منطقه ای دارد. در مقابل کشورمان از این مسیر می تواند نقش حلقه واسط میان بنادر جنوبی و بازارهای آسیای مرکزی را تقویت کند؛ نقشی که در سالهای قبل کمتر به شکل کامل بالفعل شده است.مرزهای شرقی؛ از گذرگاه سنتی تا نقطه اتصال لجستیکی مرزهای میرجاوه و ریمدان هم درحال تغییر نقش هستند. این مرزها که پیشتر بیشتر به عنوان گذرگاه های سنتی شناخته می شدند، حالا درحال تبدیل شدن به نقاط اتصال لجستیکی در شبکه ترانزیتی منطقه اند. گسترش زیرساخت های ریلی، ارتقاء ظرفیتهای گمرکی و بهبود مسیرهای دسترسی، می تواند این نقاط را به مراکز مهم تبادل کالا تبدیل کند. نکته مهم اینست که این مسیرها فقط برای واردات یا صادرات مستقیم تعریف نمی شوند، بلکه ظرفیت بالایی برای ترانزیت مجدد و اتصال زنجیره های تأمین چندلایه دارند؛ موضوعی که در اقتصاد امروز منطقه اهمیت درحال افزایشی پیدا کرده است.کریدورها به جای کشورها در سطح کلان تر آن چه در نشست ها یا طرح های اتصال منطقه ای دیده می شود، نشان میدهد رقابت اصلی از سطح کشورها به سطح کریدورها منتقل شده است. افغانستان، آسیای مرکزی، قفقاز، ایران و پاکستان هرکدام بخشی از این شبکه درحال تغییر هستند؛ شبکه ای که در آن هیچ مسیر واحدی دیگر انحصار جریان ترانزیت را در اختیار ندارد. در واقع به جای یک شاهراه غالب با مجموعه ای از مسیرهای موازی روبرو می باشیم که بسته به شرایط سیاسی، امنیتی و اقتصادی، سهم خویش را از جریان کالا جابه جا می کنند. این موضوع سبب شده انعطاف پذیری و تنوع مسیرها به یک اصل اساسی در سیاستهای ترانزیتی کشورها تبدیل گردد. ایران در نقطه ای قرار دارد که می تواند از یک کشور صرفا عبوری به یک بازیگر تنظیم کننده در شبکه ترانزیتی اوراسیا تبدیل گردد. اما تحقق این نقش، تنها با اتکا به موقعیت جغرافیایی امکان ندارد. آن چه تعیین کننده خواهد بود سرعت گسترش زیرساخت ها، هماهنگی نهادی و توان کشور در فعال سازی هم زمان مسیرهای شرقی، جنوبی و شمالی است؛ مسیری که اگر به درستی جلو برود می تواند جایگاه ایران را در معماری جدید کریدورهای منطقه ای تثبیت کند. منبع: karodaramad.ir 1405/03/18 10:39:47 5.0 / 5 8 تگهای خبر: اقتصاد , حمل و نقل , دریا , صادرات این پست کار و درآمد مورد قبول شماست؟ (1) (0) تازه ترین مطالب مرتبط حذف ۵۰۰ هزار صندلی از پروازهای هواپیمایی امارات ابلاغ پرداخت وام مسکن برای افراد دارای فرزند سوم و بیشتر کندی رشد اقتصادی هند به دنبال جنگ ضد ایران و ضعف تقاضای جهانی پیشنهاد تهران برای خنثی سازی تحریمها در سازمان شانگهای نظرات کاربران کار و درآمد در مورد این مطلب نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۷ بعلاوه ۲