چند شاخص کلیدی برای انتخاب هوشمندانه نیروگاه های خورشیدی

به گزارش کار و درآمد، یک مقام مسئول اظهار داشت: انتخاب پنل در پروژه های خورشیدی، فراتر از توان نامی و قیمت اولیه، باید بر پایه تحلیل چرخه عمر و عملکرد حقیقی در اقلیم مقصد باشد تا از هزینه های پنهانِ آتی جلوگیری نماید.

به گزارش کار و درآمد به نقل از مهر، تأمین انرژی نیروگاه های خورشیدی، اینروزها تنها به خرید تجهیزات محدود نمی شود؛ بلکه به یک «مهندسی پیچیده انتخاب» بدل شده است. در صورتیکه خیلی از سرمایه گذاران همچنان در دامِ مقایسه قیمت اولیه و توان نامی پنل ها گرفتارند، کارشناسان نسبت به هزینه های پنهانِ یک انتخاب نادرست و تاثیر آن بر کاهش تولید بلند مدت و نرخ بازگشت سرمایه اخطار می دهند.
به بیان دیگر پرسش اصلی اینجاست: چطور میتوان در اقلیم گرم و متغیر ایران، پنلی را برگزید که نه فقط در وضعیت آزمایشگاهی، بلکه در عمل و در طول چرخه ۲۰ ساله بهره برداری، پایداری خویش را حفظ کند؟ چالشِ اصلی، عبور از «نگاهِ خریدِ صرف» و ورود به حوزه «ارزیابیِ عملکرد واقعی» در وضعیت محیطی است؛ جایی که تفاوتِ ناچیز در ضرایب دمایی یا کیفیت ساخت، می تواند تفاوتِ معناداری در شاخص هزینه هم تراز شده انرژی (LCOE) و بقای اقتصادی پروژه ایجاد نماید.
در همین راستا هومن صادقی رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت انتخاب ماژول خورشیدی اظهار داشت: در پروژه های نیروگاهی، انتخاب پنل نباید به مقایسه ای ساده میان توان نامی و قیمت اولیه محدود شود، بلکه لازم است این انتخاب بر پایه تحلیل چرخه عمر، عملکرد حقیقی در اقلیم مقصد و انطباق کامل با طراحی الکتریکی و راهبرد بهره برداری صورت گیرد.
صادقی اشاره کرد: در عمل، پنل خورشیدی یکی از تعیین کننده ترین مؤلفه ها در انرژی تولیدی طول عمر نیروگاه است و کیفیت انتخاب آن می تواند اختلاف معناداری در شاخص LCOE (هزینه هم تراز شده انرژی)، نرخ بازگشت سرمایه و پایداری تولید ایجاد نماید.
در حقیقت شاخص LCOE یا همان «هزینه تمام شده برق در طول عمر نیروگاه»، معیاری کلیدی برای سرمایه گذاران است که نشان داده است به ازای هر کیلووات ساعت برقی که نیروگاه در طول ۲۰ تا ۲۵ سال تولید می کند، چقدر هزینه صرف شده است؛ هرچه کیفیت پنل بالاتر باشد، این هزینه کمتر و سودآوری پروژه بیشتر خواهد بود.
وی اضافه کرد: در ارزیابی فنی ماژول، نخست باید راندمان تبدیل، ضریب دمایی توان، رفتار پنل در دماهای بالا، نرخ افت اولیه LID (افت ناشی از نور) و LeTID (افت ناشی از نور و دمای بالا) در صورت ارتباط با فناوری سلول، و نرخ افت سالانه عملکرد به صورت دقیق بررسی شود.
رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا توضیح داد: در اقلیم های گرم ایران، که دمای سطح ماژول در قسمت قابل توجهی از سال بمراتب بیشتر از شرایط استاندارد آزمون است، اختلاف های ظاهراً کوچک در ضریب دمایی می تواند در مقیاس یک نیروگاه بزرگ، به کاهش قابل توجه انرژی سالانه منجر شود. از ین جهت، ارزیابی پنل صرفا بر مبنای مشخصات درج شده در وضعیت STC (شرایط استاندارد آزمون) کافی نیست و باید عملکرد آن در وضعیت حقیقی بهره برداری هم تحلیل شود.
شایان ذکر است شرایط آزمون استاندارد (STC) در واقع دمای خنک آزمایشگاهی (۲۵ درجه) است، در صورتیکه در تابستان های ایران دمای سطح پنل ها به بیشتر از ۶۰ درجه می رسد. از طرفی، برخی پنل های بی کیفیت در ماه ها و سالهای نخستِ تابش آفتاب و حرارت، گرفتار افت شدید و ناگهانی راندمان (پدیده های LID و LeTID) می شوند که تولید حقیقی برق را بسیار کمتر از ارقام کاتالوگ می کند.
صادقی اضافه کرد: علاوه بر پارامترهای نامی، فناوری سلول و معماری ماژول هم اهمیت زیادی دارد. نوع سلول، کیفیت فرایند ساخت، طراحی باس بارها، ساختار اتصال داخلی، کیفیت لمینیشن(کیفیت فرایند لایه گذاری و آب بندی پنل خورشیدی در زمان ساخت)، نوع شیشه، کیفیت فریم، مقاومت در مقابل رطوبت و نفوذپذیری لایه های پلیمری، همگی در دوام بلند مدت پنل نقش دارند.
رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا اشاره کرد: در پروژه های نیروگاهی، ماژولی مطلوب است که نه فقط راندمان اولیه مناسبی داشته باشد، بلکه در مقابل تنش های حرارتی، سیکل های دمایی، تابش فرابنفش، رطوبت، گردوغبار و بارهای مکانیکی هم رفتار پایداری از خود نشان دهد.
وی اظهار داشت: یکی از خطاهای متداول در انتخاب پنل، تمرکز بیش ازحد بر توان پیک نامی بدون توجه به تحمل پذیری بلندمدت، کیفیت حقیقی ساخت و پایداری عملکرد است. در خیلی از موارد، اختلاف چند وات در توان نامی، در مقابل تفاوت در کیفیت مواد، دقت فرایند تولید، رفتار ماژول در مقابل PID (افت عملکرد ناشی از اختلاف پتانسیل الکتریکی بین سلول های ماژول و فریم/زمین)، میکروترک ها، هات اسپات، یا افت عملکرد ناشی از تنش های محیطی، اهمیت کمتری دارد.
در حقیقت پدیده هایی مانند «هات اسپات» (نقاط داغ ناشی از داغ شدن موضعی سلول که می تواند به سوختگی پنل بینجامد) یا «PID» (نشتی جریان و تخریب سلول به مرور زمان)، همچون خطرات خاموشی هستند که در صورت خرید پنل های غیراستاندارد، بعد از چند سال بشدت به تجهیزات صدمه زده و راندمان نیروگاه را بشکل غیرقابل بازگشت پایین می آورند.
رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا اظهار داشت: بنابراین، انتخاب پنل باید مبنی بر جمع بندی مجموعه ای از آزمون ها، سوابق عملکرد میدانی، قابلیت ردیابی کیفیت و اعتبار فنی سازنده صورت گیرد.
صادقی اضافه کرد: در سطح طراحی سیستم، انتخاب ماژول باید با ولتاژ طراحی رشته ها، محدوده MPPT اینورتر (ردیابی نقطه بیشینه توان)، نسبت DC/AC، شرایط حرارتی سایت، چیدمان مکانیکی و محدودیت های سازه ای کاملا هماهنگ باشد.
رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا اشاره کرد: انتخاب نادرست ماژول، حتی اگر از نظر قیمتی جذاب به نظر برسد، می تواند سبب افزایش تلفات mismatch (کاهش تولید برق به علت یکسان نبودن عملکرد پنل ها یا سلول ها در یک رشته)، محدودیت در طراحی رشته، افت بازده تبدیل و پیچیدگی در بهره برداری شود.
در واقع تلفات «عدم تطابق» یا Mismatch زمانی رخ می دهد که پنل های متصل به هم، توان و رفتار کاملا یکسانی نداشته باشند؛ در این حالت ضعیف ترین پنل، عملکرد کل زنجیره را پایین می کشد. بنابراین سیستم های تبدیل برق (اینورترها) و پنل ها باید کاملا متناسب با یکدیگر طراحی شوند تا از هدررفت توان تولیدی جلوگیری شود.
صادقی اضافه کرد: به همین دلیل، فرایند انتخاب پنل باید بخشی از طراحی یکپارچه نیروگاه تلقی شود، نه یک تصمیم خرید مستقل.
وی در ادامه با تکیه بر اهمیت قابلیت اطمینان زنجیره تأمین و خدمات بعد از فروش اظهار داشت: در پروژه های بزرگ، اعتبار سازنده، ثبات کیفیت تولید، امکان تأمین یکنواخت سری های محصول، شرایط ضمانت نامه محصول و عملکرد، و توان پاسخ گویی فنی در طول دوره بهره برداری همچون معیارهای کلیدی هستند.
صادقی در آخر اظهار داشت: ضمانت نامه زمانی ارزش حقیقی دارد که پشتوانه فنی، مالی و عملیاتی موردنیاز برای اجرای آن وجود داشته باشد. از ین جهت، ارزیابی سازنده باید فراتر از بروشورهای فنی صورت گیرد و سوابق بهره برداری حقیقی، نتایج آزمون های معتبر و کیفیت حضور برند در پروژه های مشابه هم در تصمیم گیری لحاظ شود.

در حقیقت شاخص LCOE یا همان هزینه تمام شده برق در طول عمر نیروگاه، معیاری کلیدی برای سرمایه گذاران است که نشان داده است به ازای هر کیلووات ساعت برقی که نیروگاه در طول ۲۰ تا ۲۵ سال تولید می کند، چقدر هزینه صرف شده است؛ هرچه کیفیت پنل بالاتر باشد، این هزینه کمتر و سودآوری پروژه بیشتر خواهد بود. وی افزود: در ارزیابی فنی ماژول، نخست باید راندمان تبدیل، ضریب دمایی توان، رفتار پنل در دماهای بالا، نرخ افت اولیه LID (افت ناشی از نور) و LeTID (افت ناشی از نور و دمای بالا) در صورت ارتباط با فناوری سلول، و نرخ افت سالانه عملکرد بصورت دقیق بررسی شود. نوع سلول، کیفیت پروسه ساخت، طراحی باس بارها، ساختار اتصال داخلی، کیفیت لمینیشن(کیفیت پروسه لایه گذاری و آب بندی پنل خورشیدی در زمان ساخت)، نوع شیشه، کیفیت فریم، مقاومت در مقابل رطوبت و نفوذپذیری لایه های پلیمری، همگی در دوام طولانی مدت پنل نقش دارند.

منبع: كار و درآمد

1405/06/28

11:16:51

5.0 / 5

تگهای خبر: آب , اقتصاد , تولید , خدمات

این پست کار و درآمد مورد قبول شماست؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات کاربران کار و درآمد در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سئوال:

= ۵ بعلاوه ۳